Bilgi hafızamızın aşamalarında, hafızamızın çalışma şekline uyumlu işlenmediyse hafızanın geri getirme prosesinde  sorunlar yaşanabilir. Bilgiyi hatırlayamamak herzaman  bilginin unutulduğu anlamına gelmemektedir.. Bilgi bellekte olduğu halde  eğer siz bilgiye nasıl ulaşacağınızı bilmezseniz hatırlama problemi yaşarsanız. Mesala, bazen televizyonda sevdiğiniz bir sanatçıyı görürsünüz, ismini söylemek istersiniz ama bir türlü hatırlayamazsınız , daha önce ismini söylemişsinizdir ama o anda hatırlayamazsınız , bilgi hafızanızda olduğu halde hatırlıyamıyorsanız bilgiye ulaşma yollarını kaybetmişsiniz demektir. Bilgiyi depoladığınız yerden zihninize geri getirebilmek için bilinçli olarak  hafızanıza ip uçları vermelisiniz ve bilgiyi nasıl hatırlayacağınızı da düşünmelisiniz. Bir bilgiyi hafızanıza almadan önce şu temel soruyu kendinize sormalısınız  “ bu bilgiyi bana hatırlatacak ip ucu ne?”  Bu ip uçları yakaladıkça bilgiyi hatırlama oranınızda artıcaktır. Bu ipuclarını nasıl yakayacağınızı hafıza teknikleri ile ilgili çıkacak kitabımda detaylı olarak anlattım.

1-Bilginin hafızada nereye yerleştirdiğini bilmemek
Alıcılarımız vasıtasıyla beynimiz verileri(ses,görüntü,kelime vs) algılıyor ama bunları hafıza da nereye yerleştiriyor? Bilimsel araştırmalar bilginin beyin korteksi üzerinde farklı bölümlerde yapılandığını sonucunu ortaya çıkartıyor.Bilgi beyin korteksi üzerinde farklı yerlerde depolanıyor,yapmamız gereken bilgiyi nerede depolayacağımızı bilerek hafızamızı organize etmek, esasen bazen hatırlayamamamızın nedeni, bilginin bellekte belli bir organizasyonunun olmamasıdır. Sonsuz büyüklükte bir kütüphaneniz olduğunu düşünün ve siz yeni aldığınız bir kitabı alalade öylece atarsanız onu sonra nasıl bulabilirsiniz? arasanızda bulamazsınız.Bilginin aranıp da bulunamaması durumu belleğin geri getirme başarısızlığıdır. Unutmanın bu nedenini çözmek için bellek destek sistemleri kullanılır,amaç belleğin hatırlama sistemine yardımcı olarak bilgiyi nereye yerleştireceğimizi bilmektir.(İler ki bölümlerde bu sistemlerden bahsedilecektir.)

2-Bilginin beyindeki bağlantılarının zayıflaması
Bilim adamları eskiden unutmanın nedenini geçen zaman olarak gösteriyorlardı ama günümüzde yapılan araştırmalar unutmanın esas nedeninin aradan geçen zaman değil zaman içinde yapılması gereken tekrarların yapılmamasının unutmaya neden olduğu saptandı. Çünkü zaman içinde bilgi beyinde sınanmaz ise beyindeki bağlantılar zayıflıyor ve daha sonrada kopuyordu.Bunun için beyindeki bağlantıları zayflatmaya fırsat vermeden hafızanın usullerine göre tekrar yapmalıyız.

3-Beyin fonksiyonlarını nasıl çalıştıracağını bilmemek

İnsanın etkili hatırlamak için beyin fonksiyonlarını kendisi için nasıl çalıştıracağını bilmemesi de unutmanın bir nedenidir.Beyin sol ve sağ olmak üzere iki yarımküreden oluşmaktadır ve bu iki yarım küre arasındaki corpus collosum kesintisiz olarak bilgi alışverişini sağlar.Beynin sol tarafı,analitik,rasyonel,lineer,mantıklı sağ tarafı ise hayal kuran,şekillerle çalışan,bütünsel olan kısmıdır.Beynimiz sağ ve sol fonksiyonlarını bilmek hatırlamak için neleri ihmal etmememiz gerektiğini bize gösterecektir.Verimli bir öğrenme ve güçlü bir hafıza için beynin iki lobunu da dengeli kullanmalıyız.Beyin lobları arasında bilinçli kurulacak bir işbirliği hafızamızdan maksimum yararlanmamızı sağlayacaktır.

YAZAN:ERDEM TAŞKINSU